Heidi Muijen    –   De Gulden Snede Bijdrage Juli 2026
Met het Wapen van Wereldburgerschap door Greg Suffanti    –   Foto’s van Angela Gilds  en Wa’ad Mkarem   –   Keramisch kunstwerk:
De Regenboog Paradijsvogel met Kosmisch Ei:  Camile Smeets samen met de Wereldburgerschap-projectgroep

Verzameld rond het QfWf-boegbeeld De Regenboog Paradijsvogel met het Kosmisch Ei spraken wij in de lente 2025 als projectgroep af het Wereldburgerschapsprogramma ook zonder subsidie door te ontwikkelen! Wij startten op een prachtige zomerdag in een parkje met elkaar muziek makend en dansend — en op een Zomer Bijeenkomst 2026 rondden wij onze reis af met het Amor Fati Samenspel rond een picknicktafel omringd door de natuurelementen als Quest for Wisdom-KernKring. Negen bijzondere bijeenkomsten, waarin wij van ons innerlijk vuur uitdeelden als wereldburgers teneinde van ieders individuele vonkjes een collectief kampvuur te maken. Op verschillende plekken kwamen we bijeen om inspiratie en verhalen te delen en zo de basis voor verbinding eerst tussen ons als inter-culturele groep vorm te geven. Een eerste beweging van een hopelijk zich verder vertakkende underground movement die ‘de vreemde ander’ niet als bedreiging ziet, maar als uitnodiging voor het waagstuk met elkaar ‘het goede leven’ te vieren en uit de ‘Hoorn des Overvloeds’ werkzame ingrediënten (letterlijk en figuurlijk) uit te delen.

Door middel van samen eten, samen muziek te maken en te dansen, gedichten te maken en voor te dragen, door samen te tekenen en verhalen te delen. Op die manier zijn we van binnenuit gaan verkennen wat het voor ieder van ons betekent wereldburger te zijn en hoe daar expressie aan te geven in creatieve vormen. Zo is voelbaar geworden hoe deze vormen van ‘respons’ vanzelfzwijgend tot verbondenheid als (kleine) interculturele gemeenschap leidt, echter niet vanzelfsprekend tot ‘responsability’ als groep: hoe het ideaal van wereldburgerschap levend te houden met elkaar om het als onze zaak “of utmost concern!” uit te dragen? — Hoe zaadjes te zaaien in ieders netwerken met snufjes inspiratie uit ons Wereldburgerschapsprogramma om het als kring van bekommernis in meer community’s uit te delen ter versterking van inter-culturele verbinding in organisaties? Het QfWf-programma is geen voorschrift maar een voorstel ter ondervinding van een mogelijkheid, een weg waarin het doel van wereldburgerschap direct voelbaar is, zonder dat het alleenzaligmakend onverdraagzaam wordt noch dat het vuurtje ons zelf verteert!

Onze focus op congruentie tussen inhoud en vorm, tussen proces en product, aangeduid als Arts Dialogues Methods, door van hart tot hart via kunstvormen een kwestie in dialoog te brengen — zodat ieders individuele expressie via de kunsten een levend midden van wederkerigheid voor de gehele kring kan zijn — dat is de QfWf-spil van inter-culturele levenskunst. Op die manier, zo geloven wij met deze dialogische insteek vanuit wijsheidstradities wereldwijd — die de mens niet als losse ‘biljartballen’ zien, maar als een met elkaar en een groter geheel verbonden ‘relationeel wezen’ — kan hetgeen wij als Quest for Wisdom met elkaar beoefenen aanstekelijke vonkjes afgeven voor een kosmopolitisch vuur dat zich in de vier windrichtingen gaat verspreiden, verder de wereld in!

Het vonkje voor het Amor Fati Samenspel ontstond in de lente 2025, waar wij de Regenboog Paradijsvogel met het Kosmisch Ei als Wereldburgerschapsgroep verwelkomden in de Theetuin van Weesp: hoe bijzonder dat Wa’ad, een uit Syrië afkomstige Weesper Wereldburger, dit beeld daar zag staan en zich, nog voordat zij ons kende door de positieve energie van dit interculturele symbool, bij de Quest for Wisdom aansloot! Zo heeft zij haar rijke culturele achtergrond met ons gedeeld voor het opbouwen van het QfWf-2026-Jaarprogramma “Inter-Culturele Rituelen voor Wereldburgerschap”!

De eerste Zomerbijeenkomst stond in het teken van authenticiteit als oproep: hoe echt te zijn in een vervreemdende wereld ― en hoe congruent te blijven in de verschillende rollen die we spelen in het leven? Deze oproep bespiegelden we met de metafoor van het masker. In premoderne tijden was dat eenvoudiger vanuit de beschermende mantel van de eigen cultuur — en doorheen het masker (de letterlijke betekenis van “per-soon”) klonken de stemmen van de voorouders, natuurgeesten en goden! Echter, in een hypermoderne en vervreemdende wereld ligt dit complexer. Daartoe onderzochten we de kunst hoe ‘trouw te blijven’ aan het innerlijk kompas en een goede koers in het leven te vinden? Kunnen we de weg terug vinden uit de vervreemding naar een natuurlijk samen-leven? Vanuit een ‘elementaire levenskunst’ van samen dansen lijkt authenticiteit een-voudig door “het afdoen van het masker” en weer te spelen als een kind:

Echter, hoe de trouw aan je zelf en aan elkaar te behouden als wereldburger? Dat vraagt de kunst je innerlijk af te stemmen met anderen, die leven en werken vanuit andere ijkpunten in steeds verschillende situaties — en commitment aan iets groters dan je zelf en de groep waartoe je behoort; de natuur, andere culturen, de wereld, het grote geheel van de kosmo-polis. Vraagt dit complexe afstemmen niet de kunst te balanceren tussen de polaire levensgrondhoudingen van Overgave aan het leven vanuit een grondeloos vertrouwen en het willen Beheersen vanuit de drang naar zekerheid? Zouden we, levend in een tijd van ‘big brother is watching you’, balans kunnen hervinden door het open en spontane ‘van zelf zo zijn’ te beoefenen, bijvoorbeeld samenspelend met muziek instrumentjes, en zo de pool van overgave te versterken?

Daarentegen vergt professioneel een muziekstuk spelen vooral het beheersen van een instrument — zeker met het competitieve samenspel dat ook in de kunstsector is binnengedrongen! Wat had deze tot leven gewekte metafoor van de polariteit tussen beheersing en overgave ons te zeggen voor de koersbepaling naar ‘het goede leven’? Op een tweede bijeenkomst verkenden wij dit vraagstuk door eerst de eigen ‘balanceerkunst’ tussen beide levensgrondhoudingen te tekenen en er daarna in gesprek woorden aan te geven en er een ‘tegeltje met een levensmotto’ van te maken. Op de derde bijeenkomst knutselden wij met allerhande materiaal een eigen vorm voor het dilemma ook op collectief niveau: hebben we voor het inrichten het goede samen-leven vaste kaders nodig, opdat het geen chaos wordt, of ligt het ware levensgeluk juist daarbuiten in de openheid van het niet willen beheersen, door met (wankel)moed zonder landkaart in de levensstroom te springen – en in levende ontmoetingen een gemeenschappelijke koers te vinden?

Daarna, op de jaarlijkse Ontmoetingsdag najaar 2025, beleefden we door met percussie instrumentjes en fluitjes samen te spelen, hoe een goed midden te vinden tussen chaos (kakofonie) en een dwingend kader voor ‘goed en fout’ (niet ‘vals’ spelen!). Een vast kader lijkt duidelijkheid te geven, maar gaat gepaard met een sociale dynamiek die, zoals de geschiedenis leert, vaak leidt tot groupthink over wie er wel en niet bij horen met in- en uitsluiting van mensen en groepen. De door Arts Dialogues levend gemaakte muzische metafoor bracht in beleving hoe lastig het is niet alleen zelf geluid te maken, maar dit samen te brengen met andere stemmen:

Dat is de kunst de eigen vrijheid te realiseren en tegelijkertijd open te blijven voor meervoudige perspectieven ― wat nodig is voor een pluriforme samenleving! Hoe uit de chaos in de huidige wereld met elkaar samenspel als kunst te ontwikkelen zodat er samenklanken ontstaan en er een polyfonie kan gaan klinken — met dissonanten, harmonieuze akkoorden en syncopen? Dat vraagt vooral luisteren naar elkaar: met Bruggen en Ladders voor verbinding als community met het delen van verhalen rond het kampvuur; en met de lantaarn omzien naar elkaar in respect als (h)erkenning van medemenselijkheid. Het filosofisch gereedschap wijst zowel een weg naar binnen als naar buiten door open te staan voor andere visies en inter-esse — het ’tussen-zijn’ als zijn-met anderen in een vrije uitnodigende sfeer.

Op de Winter Bijeenkomst stond de vraag centraal hoe zo’n open tussenruimte van medemenselijkheid kan ontstaan: hebben we voor een kosmopolitische cultuur een nieuwe mythe nodig met symboliek die ons verbindt? We verkenden daartoe archetypische symbolen op een reis naar binnen: de rode draad van Ariadne als symbool voor het innerlijk kompas teneinde goede koers te houden: langs enerzijds de Plukweide (Carpe Diem) en anderzijds de Grot van Bezinning (Memento Mori), op zoek naar zowel geborgenheid van de groep in de Herberg van Gastvrijheid, als op een pad van individuatie als Vrij Vliegende Vlinder. Hoe levensgeluk en tragiek met elkaar zijn verweven, werd muzisch ingeluid door Henry Muldrow:

Gezamenlijk maakten we een collage vanuit ieders eigen verbeelding van mythische levensmotieven tot een uit zachte krachten opgebouwd ’Wapen voor Wereldburgerschap’. Hoe vraagt het open en liefdevol zijn als individu een volgende stap te zetten naar de Quest for Wisdom als collectief, teneinde de zachte krachten te beschermen om het ideaal van wereldburgerschap verder in de wereld uit te dragen? Niet door een uiterlijke strijd maar een innerlijke confrontatie; door ondanks tegenslag liefdevol te blijven, juist met tegenkrachten toewijding en betrokkenheid te houden!

Misschien geeft amor fati als levensmotto en waagstuk wel de krachtigste bodem, waarop we het ‘alles onder controle’ en de heilige huisjes uit ieders cultuur kunnen loslaten teneinde met elkaar transculturele wegwijzers te vinden voor een goede koers in het labyrint van het samen-leven. Een koersbepaling door ons met de (menselijke) natuur van binnenuit en met elkaar te verbinden. Zouden we zo, vanuit dit levend gemaakte ‘midden’ dat ons als wereldburgers verbindt, expressie kunnen geven aan wat cultureel in beeldtaal van elkaar verschilt en nochtans aan elkaar raakt: basale symbolen van mens-zijn als een taal van de ziel, die niet dwingend is maar een ruimte tussen mensen open laat? Een speelruimte voor co-creatie vanuit ieders culturele rijkdom van inter-culturele rituelen voor wereldburgerschap in een kantelende wereldorde…

Op de lentebijeenkomst buiten op het eiland in de Vecht, schaarden we ons rond de kleurrijke Tapastafel, ingericht voor het lente-verwelkomingsritueel. Daar omheen een gele slinger met het Siembrapalabra beeld van een spontaan uitgevoerd intercultureel lenteritueel en een paars koord met de symbolen uit de vijfde spelronde van Beproeving met “landschappen in elementaire disbalans: het Wilde Water, de Eeuwige Sneeuw, de Mistige Heuvels, het Duistere Woud, het Zompige Moeras en het Treurwilgenwoud”. Buiten voelden we de frisse voorjaarslucht  ― met een stralende zon en het stromende water van de rivier. Van binnen maakten we de elementen wakker met het lucht geven in een diepe zucht, het aansteken van de kaarsjes en door met de handen in de klei ‘iets te maken’ ― zo omarmden we de kou als beproeving om daar doorheen de warmte van ons samenzijn te voelen met het door Wa’ad van hart-tot-hart gezongen lied!

Deze kunst van het omdraaien, van beproeving naar het be-proeven, verkenden we nader op een Lente Wandeling! Daar, in “Anna’s tuin & ruigte”, verbonden we het alom zichtbare ontspruitende groen en het kruipende leven in deze bijzondere tuin met de Amor Fati spelronde “Ontmoetingen op de levensreis”. Zo bracht het ontmoeten van gewortelde, geschubde, geleedpotige, harige, drakige en heksige wezens ons in de sfeer van het tussen-zijn, van ‘het liminele’:

door van binnen te voelen wat het betekent (g)een grens tussen ik en ander te ervaren. Hoe de ander écht binnen te laten zonder hem/haar/hen/het in een hokje van ons referentiekader te stoppen? En juist bereid te zijn zelf ver-ander-d uit de ontmoeting tevoorschijn te komen? Deze kunst vraagt de vervreemding in deze beproevende tijden in positieve zin om te draaien — tot de bereidheid innerlijke ruimte te maken en de vreemde ander ook in zich zelf te (h)erkennen. Alleen dichterlijke woorden uit het hart vermogen die existentiële diepte aan te raken…

Onze uitwisseling hierover weerspiegelde in het klein het grootse wereldburgerschap-vraagstuk: hoe vanuit de beproevende situatie in de wereld naar een nieuw begin te kantelen? Is die opgave op wereldschaal niet te groot? Hoe klein(er) te beginnen? Een transculturele wegwijzer heeft Martha Nussbaum in haar boeken beschreven: het keren van een collectieve crisis in een kans vraagt van ons de trouw aan het innerlijk kompas te verbinden met het vormen van Kringen van Bekommernis! Zo hopen wij als Quest for Wisdom Kring zodanig uiting te geven aan onze verbondenheid als wereldburgers dat deze kunstvormen een inter-cultureel engagement uitdragen — zoals de handen het Kosmische Ei dragen in de keramische sculptuur van de Regenboog Paradijsvogel — in levende ontmoetingen op de QfWf-Seizoensbijeenkomsten en in beeldende, muzische, dichterlijke en beschouwende bijdragen op De Gulden Snede.

Het Amor Fati-spel weerspiegelt met de zevende Ronde van Aankomst op Plaatsen van Bestemming hoe er vanuit de openheid en bereidheid tot ontmoeting osmose tussen binnen en buiten ontstaat: op de Groene Punt van een eiland in de Vecht keerden wij, als reizigers door het Amor Fati-landschap van levenskunst en levensgeluk terug in ons element: aarde, water, lucht en vuur. Niet alleen genietend van de natuurelementen buiten, maar ook als innerlijke grond, innerlijke bron, innerlijke ruimte en innerlijke vonk! Deze verinnerlijking van de elementen “zo binnen, zo buiten ― zo boven, zo beneden” geeft betekenis aan het vijfde element, de ‘quinta essencia’ (ofwel: kwintessens) en keert het ‘normale’ perspectief om van het ‘op weg zijn naar levensgeluk’ naar het zijn waar je bent en openstaan voor geluk wat er ‘vanzelf zo’ is.

Het delen met elkaar bracht dit thema van de quintessence op heel bijzondere wijze in beleving: dat levensgeluk zich vermeerdert door het (meegebrachte hapje) met elkaar te delen, in het samen dansen en tekenen, en van hieruit uit te wisselen. Wat een rijke oogst uit onze reis door het jaar heen met het Amor Fati Samenspel: hoe de een-voud van het gedeelde geluk vanuit de verbinding met de natuur buiten én binnen, een letterlijke en figuurlijke grond vormt wanneer ieder expressie geeft aan de eigen kleur als mens en daarvan wil delen; zodat er een ‘wij’ als kleurrijke groep van wereldburgers kan ontstaan!